Puppetji stelt zich voor

[Puppetji]

- Een zware identiteits-crisis in 1987 was de aanleiding om me te verdiepen in spiritualiteit.
Ik leefde als Boeddha in zijn paleis, had alles en toen begon me een gevoel te bekruipen dat ik iets miste.
Dit gevoel vormt het hart van een van de oudste en meest universele spirituele verhalen: het ontwaken van Prins Siddhartha Gautama, de latere Boeddha.

- Mijn eerste kennismaking met spiritualiteit was 'Spiritueel' ademen, ook gekend als Rebirthing van Leonard Orr en het gelijkaardige Holotropisch ademwerk à la Stanislav Grof rond 1990.

- Mijn eerste echte, 'waarachtige', en beste "spirituele" leraar was een helder-ziende mysticus bij wie ik terechtkwam rond 1990.
Dit heeft mij uiteindelijk dertig jaar later "bevrijding" ende "verlichting" opgeleverd.

- "Neo-pseudo" Advaita heeft mij als stroming bijzonder aangetrokken.
Waarom?
Omdat een ademhaling en relatie trainer die ik erg waardeerde rond de jaren '90 mij begin 2003 het adres van Ramesh Balsekar gaf in India, waarbij ik dan uiteindelijk eind 2003 zou belanden.

- Ik ben dus al bezig  met "spiritualiteit" - wat niets anders dan het leven zelf is - sinds eind jaren '80. Wat ik er niet zozeer door geleerd, maar wel ervaren heb sinds augustus 2019 tot in elke cel van mijn lichaam, is dat alles met alles verbonden is.

Ps: Ik zet sommige woorden nadrukkelijk tussen aanhalingstekens omdat het slechts concepten zijn natuurlijk.

[Writer]

Welkom

- Een zware identiteits-crisis in 1987 was de aanleiding om me te verdiepen in spiritualiteit.
Ik leefde als Boeddha in zijn paleis, had alles en toen begon me een gevoel te bekruipen dat ik iets miste.
Dit gevoel vormt het hart van een van de oudste en meest universele spirituele verhalen: het ontwaken van Prins Siddhartha Gautama, de latere Boeddha.

Ja, een prachtig en inspirerend verhaal.

- Mijn eerste echte, 'waarachtige', en beste "spirituele" leraar was een helder-ziende mysticus bij wie ik terechtkwam rond 1990.
Dit heeft mij uiteindelijk dertig jaar later "bevrijding" ende "verlichting" opgeleverd.

Wat voor bevrijding en verlichting dan, als ik vragen mag?

- "Neo-pseudo" Advaita heeft mij als stroming bijzonder aangetrokken.
Waarom?
Omdat een ademhaling en relatie trainer die ik erg waardeerde rond de jaren '90 mij begin 2003 het adres van Ramesh Balsekar gaf in India, waarbij ik dan uiteindelijk eind 2003 zou belanden.

Sprak Ramesh, de ex-bankdirecteur en vertaler van Sri Nisargadatta ook over Nisargadatta zelf?

[Puppetji]

Ja, een prachtig en inspirerend verhaal.

Merci.

Wat voor bevrijding en verlichting dan, als ik vragen mag?

Bevrijding van de illusie dat er een afgescheiden 'ik' is die de boel onder controle moet houden. Verlichting is niet een staat die ik heb bereikt, maar het verdwijnen van de persoon die dacht dat er iets te bereiken viel. Het is de overgave aan het leven zoals het is.

Sprak Ramesh, de ex-bankdirecteur en vertaler van Sri Nisargadatta ook over Nisargadatta zelf?

Jazeker, dat is een essentieel onderdeel van het verhaal van Ramesh Balsekar.

Ramesh sprak met enorme eerbied over Nisargadatta Maharaj, maar wel op zijn eigen, nuchtere manier. Hij bezocht Maharaj voor het eerst in 1978, kort nadat hij met pensioen was gegaan als directeur van de Bank of India. Wat hij daar aantrof, was een enorme contrast: de verfijnde, Engelssprekende bankier tegenover de kettingrokende, soms driftige winkelier in een achterwijk van Mumbai.

Ramesh werd al snel een van de vaste vertalers voor Maharaj (vanuit het Marathi naar het Engels). Dit was een unieke positie:

- Hij moest de rauwe, vaak explosieve uitspraken van Maharaj direct omzetten in begrijpelijk Engels voor de vele westerse zoekers.

- Door dit vertaalwerk werd Ramesh gedwongen om de kern van de leer van zijn meester tot in de kleinste details te doorgronden.

Ramesh gaf vaak aan dat hij de essentie van Maharaj volledig overnam, maar de vorm aanpaste:

- Waar Maharaj vaak sprak in paradoxen en krachtige, soms verwarrende oneliners, gebruikte Ramesh zijn achtergrond als intellectueel om de leer te systematiseren.

- Hij noemde Maharaj vaak zijn "Satguru" en erkende dat zijn eigen "verlichting" plaatsvond in de aanwezigheid van Maharaj.

Ramesh vertelde vaak dat Maharaj hem op een dag aankeek en simpelweg zei: "Niemand hoeft hier meer te komen voor vertalingen, Ramesh heeft het begrepen." Kort daarna begon Ramesh zelf met zijn ochtendgesprekken in zijn eigen appartement.

Filmpje vanop zijn appartement dat ik 19 jaar geleden op YouTube heb gezet:

[Writer]

Het is de overgave aan het leven zoals het is.

Bedoel je daarmee: Je bent de wereld die je waarneemt?

Ramesh sprak met enorme eerbied over Nisargadatta Maharaj, maar wel op zijn eigen, nuchtere manier. Hij bezocht Maharaj voor het eerst in 1978, kort nadat hij met pensioen was gegaan als directeur van de Bank of India. Wat hij daar aantrof, was een enorme contrast: de verfijnde, Engelssprekende bankier tegenover de kettingrokende, soms driftige winkelier in een achterwijk van Mumbai.

Ramesh werd al snel een van de vaste vertalers voor Maharaj (vanuit het Marathi naar het Engels). Dit was een unieke positie:

- Hij moest de rauwe, vaak explosieve uitspraken van Maharaj direct omzetten in begrijpelijk Engels voor de vele westerse zoekers.

- Door dit vertaalwerk werd Ramesh gedwongen om de kern van de leer van zijn meester tot in de kleinste details te doorgronden.

Ramesh gaf vaak aan dat hij de essentie van Maharaj volledig overnam, maar de vorm aanpaste:

- Waar Maharaj vaak sprak in paradoxen en krachtige, soms verwarrende oneliners, gebruikte Ramesh zijn achtergrond als intellectueel om de leer te systematiseren.

- Hij noemde Maharaj vaak zijn "Satguru" en erkende dat zijn eigen "verlichting" plaatsvond in de aanwezigheid van Maharaj.

Ramesh vertelde vaak dat Maharaj hem op een dag aankeek en simpelweg zei: "Niemand hoeft hier meer te komen voor vertalingen, Ramesh heeft het begrepen." Kort daarna begon Ramesh zelf met zijn ochtendgesprekken in zijn eigen appartement.

Filmpje vanop zijn appartement dat ik 19 jaar geleden op YouTube heb gezet:

Bedankt voor je uiteenzetting en het filmpje.
Heb je ook Alexander Smit ontmoet?

[Puppetji]

Het is de overgave aan het leven zoals het is.

Bedoel je daarmee: Je bent de wereld die je waarneemt?

Dat kun je inderdaad zo zeggen. Het is het besef dat de scheiding tussen 'ik' hier binnen en 'de wereld' daar buiten een constructie is van het denken.

In die overgave zie je dat er geen onafhankelijke waarnemer is die losstaat van wat er wordt waargenomen. Net zoals een spiegel niet losstaat van de reflecties die erin verschijnen, is het bewustzijn niet los te zien van de wereld die erin verschijnt. De waarnemer, het waargenomene en het proces van waarnemen zijn in essentie één en dezelfde beweging.

Ik ben dus niet de 'persoon' die de wereld waarneemt; ik ben de ruimte waarin de wereld én de persoon tegelijkertijd verschijnen. In dat inzicht lost het verzet tegen 'het leven zoals het is' op, en dat is precies de bevrijding waar ik naar verwees.

Bedankt voor je uiteenzetting en het filmpje.

Graag gedaan.

Heb je ook Alexander Smit ontmoet?

Nee.
Ik weet wel dat Smit een volgeling van Nisargadatta Maharaj was die Advaita in Nederland introduceerde en overleden is op zijn 49ste.
Mensen die Alexander persoonlijk kenden (zoals Jan Koehoorn, Wolter Keers, en Frits Koster) hebben in gesprekken en lezingen bevestigd dat alcohol een belangrijke factor was in zijn vroegtijdige dood.

Smit dronk zich dus dood en Nisargadatta Maharaj rookte zich dood.
Bijzonder hoe bepaalde spirituele leren toch nog zo van die menselijke kantjes als verslavingen hebben.

 Misschien de meest nuchtere samenvatting: Waarheid verandert niet noodzakelijk het gedrag en gedrag bewijst niet noodzakelijk de waarheid.

[Writer]

ik ben de ruimte waarin de wereld én de persoon tegelijkertijd verschijnen.

Dus spreek je hierbij over ruimte, wereld en de persoon? Drie zaken?

Misschien de meest nuchtere samenvatting: Waarheid verandert niet noodzakelijk het gedrag

Gedrag is een ruim begrip natuurlijk.
Mensen hoeven voor mij geen zogenaamde heiligen te zijn.
Alexander zei, dat toen Nisargadatta van zijn arts hoorde dat ie moest stoppen met roken, Nisargadatta dat meteen deed, terwijl hij zowat zijn hele leven had gerookt. Dat vond Alexander een hele prestatie dat zo maar kunnen stoppen.
Als je van geen kwaad bewust bent en je wordt volstrekt onverwachts met iets geconfronteerd zorgt dan waarheid zelf niet dat je stopt?

[Puppetji]

ik ben de ruimte waarin de wereld én de persoon tegelijkertijd verschijnen.

Dus spreek je hierbij over ruimte, wereld en de persoon? Drie zaken?

Scherp opgemerkt! Maar dat is precies de truc van de taal.
Als ik zeg: 'De oceaan is de ruimte waarin de golven en de stroming verschijnen', zijn dat dan drie verschillende zaken?

In de taal wel, maar in de werkelijkheid kun je de golf niet uit de oceaan tillen, en is er geen oceaan zonder water.

- De wereld en de persoon zijn de vormen (de golven).

- De ruimte is de essentie (de oceaan).

Het lijken drie zaken zolang je ze benoemt, maar in de ervaring zijn ze onafscheidelijk. Het is één beweging. De 'bevrijding' waar ik het over had, is nu juist het einde van het geloof dat die drie zaken los van elkaar bestaan. Er is alleen de film, niet de projector, het doek en de beelden als losse onderdelen.

[Puppetji]

Gedrag is een ruim begrip natuurlijk.
Mensen hoeven voor mij geen zogenaamde heiligen te zijn.
Alexander zei, dat toen Nisargadatta van zijn arts hoorde dat ie moest stoppen met roken, Nisargadatta dat meteen deed, terwijl hij zowat zijn hele leven had gerookt. Dat vond Alexander een hele prestatie dat zo maar kunnen stoppen.
Als je van geen kwaad bewust bent en je wordt volstrekt onverwachts met iets geconfronteerd zorgt dan waarheid zelf niet dat je stopt?

Dat is een interessante observatie.
Het roept de vraag op: dus Nisargadatta Maharaj stopte pas met roken omdat een dokter hem dat vertelde? Waarom stopte hij niet 'uit zichzelf' door zijn eigen verlichte inzicht? Was hij zich dan van geen kwaad bewust? ;-)

Nou ja, in zijn tijd was er natuurlijk nog geen modern longonderzoek en waren de anti-rookcampagnes niet wat ze nu zijn. Maar dat is precies het punt: zelfs een 'verlichte' geest is voor zijn dagelijks handelen afhankelijk van de informatie en conditionering van dat moment.

Het laat zien dat verlichting niet betekent dat je ineens overal verstand van hebt of over 'superkrachten' beschikt. Het lichaam-geest complex van Maharaj reageerde gewoon op nieuwe input (het doktersadvies). Het 'stoppen' was een gevolg van die informatie, niet een bewijs van een speciale spirituele status. Het laat maar weer zien hoe 'menselijk' en mechanisch die zogenaamde leraren eigenlijk bleven, vind je niet?

[Writer]

Scherp opgemerkt! Maar dat is precies de truc van de taal.
Als ik zeg: 'De oceaan is de ruimte waarin de golven en de stroming verschijnen', zijn dat dan drie verschillende zaken?

In de taal wel, maar in de werkelijkheid kun je de golf niet uit de oceaan tillen, en is er geen oceaan zonder water.

- De wereld en de persoon zijn de vormen (de golven).

- De ruimte is de essentie (de oceaan).

Het lijken drie zaken zolang je ze benoemt, maar in de ervaring zijn ze onafscheidelijk. Het is één beweging. De 'bevrijding' waar ik het over had, is nu juist het einde van het geloof dat die drie zaken los van elkaar bestaan. Er is alleen de film, niet de projector, het doek en de beelden als losse onderdelen.

Okee, ik volg je uiteenzettingen. Maar ik ken ook de valkuilen van de taal. Je schreef: 'ik ben de ruimte waarin de wereld én de persoon tegelijkertijd verschijnen.'
Je verwijst in die zin dat je de ruimte bent.
Je zou dan ook kunnen schrijven: Ik ben de ruimte en ik ben tevens alles wat daarin verschijnt. Niet-twee.

[Puppetji]

...
Je zou dan ook kunnen schrijven: Ik ben de ruimte en ik ben tevens alles wat daarin verschijnt. Niet-twee.

Ik zou dan ook kunnen schrijven dat ik God ben.
In de traditie van de Advaita Vedanta en de leer van Ramesh Balsekar kaan dit zeker, maar met een hele belangrijke kanttekening bij het woord 'ik'.

Het grote verschil zit in welk 'ik' we bedoelen:

1. De kleine 'ik': Als ik zeg 'Ik (de persoon, Piet of Jan) ben God', dan is dat een gigantische ego-trip. Dat is wat Ramesh juist probeerde te ontmantelen.

2. De grote 'Ik': Als de identificatie met de persoon wegvalt, blijft alleen dat Bewustzijn over. In die context is 'Ik ben God' (of Tat Tvam Asi – Jij bent Dat) simpelweg een feitelijke beschrijving van de werkelijkheid.

Ramesh gebruikte zelf liever de term 'De Bron' of 'Bewustzijn' om de religieuze bagage van het woord 'God' te vermijden. Hij zei vaak dat God geen 'doener' is, maar de hele film zelf: de projector, het licht, het witte doek én de beelden die erop verschijnen.

Dus je bent 'God', maar alleen als de 'persoon' even aan de kant stapt zodat God de ruimte heeft!

En nu ik terug bij Ramesh uitgekomen ben: Voor hem was er geen groter misverstand dan te denken dat verlichting een persoon "beter", "gezonder" of "moreel perfecter" maakt. 

[Writer]

Dat is een interessante observatie.
Het roept de vraag op: dus Nisargadatta Maharaj stopte pas met roken omdat een dokter hem dat vertelde? Waarom stopte hij niet 'uit zichzelf' door zijn eigen verlichte inzicht? Was hij zich dan van geen kwaad bewust? ;-)

Nou ja, in zijn tijd was er natuurlijk nog geen modern longonderzoek en waren de anti-rookcampagnes niet wat ze nu zijn. Maar dat is precies het punt: zelfs een 'verlichte' geest is voor zijn dagelijks handelen afhankelijk van de informatie en conditionering van dat moment.

Ik denk het, de beste man wist niet beter. Tot een arts aan zijn jasje trok. Maar dan nog is stoppen niet makkelijk.
Verder hoeft roken niet echt slecht te zijn. Als ik me niet vergis: gaat 50% van de rokers vrijuit.

Het laat zien dat verlichting niet betekent dat je ineens overal verstand van hebt of over 'superkrachten' beschikt.

Nou, om die reden verlieten veel volgers van Osho hem, toen de gemeenschap in Oregon de soep in draaide. Veel sanyassins hadden meer verwacht van een verlichte.
Er zijn boeddhisten die geloven als je verlicht bent kunt vliegen. En kan jij dat?

[Puppetji]

Ik denk het, de beste man wist niet beter. Tot een arts aan zijn jasje trok. Maar dan nog is stoppen niet makkelijk.

Ik denk dat Nisargadatta Maharaj wel op de hoogte was van de gevaren van kettingroken, wat uiteindelijk keelkanker veroorzaakt had bij hem, maar het deed er voor hem niet toe.

Zijn leerlingen en bezoekers vroegen hem meerdere keren naar zijn roken. Zijn antwoorden waren typisch non-dualistisch (Advaita Vedanta):

- "Het is het lichaam dat rookt, niet ik."
- "Mijn lichaam heeft een paar gewoontes die het mag houden tot het sterft. Er is geen kwaad in."

Hij identificeerde zich niet met het lichaam of de persoon "Nisargadatta". Roken was voor hem een activiteit van het lichaam, net als eten of ademen — iets waar de ware "Ik" (het bewustzijn) boven staat.

En er is de context:

In de jaren '50-'70 in India was roken nog veel normaler dan nu, zeker onder mannen. De grote gezondheidsrisico's waren toen al bekend (de link met long- en keelkanker was al decennia eerder vastgesteld), maar de anti-rookcampagnes waren dus nog niet zo intens als vandaag. Voor iemand als Maharaj, die volledig in non-dualiteit leefde, was de gezondheid van het lichaam secundair aan het realiseren van de waarheid.

Hij zag lijden en dood als iets wat het lichaam overkomt, niet het ware Zelf. Dat is consistent met zijn hele teaching: "Je bent niet het lichaam, je bent niet de geest."

Kortom: hij wist het waarschijnlijk wel, maar vanuit zijn realisatie was het niet relevant genoeg om te stoppen. Het lichaam mocht zijn karma afmaken op zijn eigen manier.

Verder hoeft roken niet echt slecht te zijn. Als ik me niet vergis: gaat 50% van de rokers vrijuit.

Dat klopt niet helemaal. Het is een misleidende halve waarheid die vaak wordt gebruikt om de risico's te bagatelliseren. Laten we het met feiten uit elkaar halen.

Longkanker specifiek

- Ongeveer 10-20% van de (langdurige) rokers ontwikkelt longkanker. Dus inderdaad: de meerderheid (80-90%) "krijgt géén longkanker".

- Dat is waarschijnlijk waar de "50% vrijuit" vandaan komt — iemand heeft het afgerond of alleen naar longkanker gekeken.

Maar roken is veel breder dan alleen longkanker.

Algemene sterfte door roken

- Wereldgezondheidsorganisatie (WHO): Tabak doodt tot de helft van de mensen die blijven roken (ongeveer 50%). Dat betekent dat van de langdurige rokers er ongeveer de helft sterft aan een rookgerelateerde ziekte.

- In Nederland bevestigt het RIVM/Trimbos: "Ruim de helft van de mensen die blijft roken, sterft aan de gevolgen hiervan." Jaarlijks sterven er ruim 19.000-20.000 Nederlanders aan roken.

Rokers leven gemiddeld 10 jaar korter dan niet-rokers, en hebben een sterk verhoogd risico op:

- Hart- en vaatziekten (hartinfarct, beroerte)
- COPD en andere longziekten
- Meerdere vormen van kanker (keel, blaas, alvleesklier, etc.)
- Andere aandoeningen

Dus: ja, je kunt "geluk hebben" en geen longkanker krijgen. Maar de kans dat je vroegtijdig sterft aan iets door roken ligt rond de 50% bij blijvende rokers. De overige 50% ontkomt er inderdaad aan (of sterft aan iets anders), maar dat is geen geruststelling — het is een loterij met extreem slechte kansen.

Wat Nisargadatta Maharaj betreft: Volgens meerdere betrouwbare bronnen over zijn leven (waaronder biografische accounts en herinneringen van leerlingen) hebben inderdaad de artsen hem rond eind 1980 eindelijk kunnen overtuigen om te stoppen met het roken van bidis (zijn kettingrokersgewoonte), nadat de diagnose keelkanker was gesteld. Hij was toen al in de tachtig en had zijn hele volwassen leven gerookt.

Hij stopte dus niet uit eigen vrije wil vroeg in zijn leven, maar pas toen de ziekte al was vastgesteld en de dokters aandrongen. Na het stoppen bekende hij nog wel schertsend dat hij vaak tabak kauwde als vervanging. Hij weigerde verder intensieve behandelingen zoals operatie, chemo of bestraling en accepteerde het ziekteproces.

[Puppetji]

Het laat zien dat verlichting niet betekent dat je ineens overal verstand van hebt of over 'superkrachten' beschikt.

Nou, om die reden verlieten veel volgers van Osho hem, toen de gemeenschap in Oregon de soep in draaide. Veel sanyassins hadden meer verwacht van een verlichte.

Ja, de verwachtingen van misérabele spirituele zoekers met betrekking tot hun goeroe('s) zijn altijd hooggespannen.

Door het woord "misérabele" te gebruiken, leg ik de vinger op de zere plek: het lijden van de zoeker komt voort uit de hoop dat een ander (de goeroe) hun innerlijke tekortkoming kan opvullen. Wanneer de menselijkheid van de leraar zichtbaar wordt (zoals in Oregon), stort dan niet de verlichting in, maar de illusie van de zoeker.

Ramesh Balsekar zou dit volledig beamen. Hij zei vaak dat de grootste grap is dat mensen naar een leraar gaan om iets te krijgen, terwijl een echte leraar er alleen is om alles van je af te nemen — inclusief je hoop op spirituele superkrachten.

Er zijn boeddhisten die geloven als je verlicht bent kunt vliegen. En kan jij dat?

Nee, kan ik niet. Over water lopen zoals Jezus is me ook nooit gelukt.

[Writer]

2. De grote 'Ik': Als de identificatie met de persoon wegvalt, blijft alleen dat Bewustzijn over. In die context is 'Ik ben God' (of Tat Tvam Asi – Jij bent Dat) simpelweg een feitelijke beschrijving van de werkelijkheid.

Feitelijk: ook na het wegvallen van de identificatie blijft de persoon. Bijvoorbeeld de roker.
Feitelijk gaat de persoon nergens heen.
Mensen zeggen dan: Ik ben bewustzijn (Brahman). Maar dan is dat dan toch de volgende identificatie?

[Writer]

Zijn leerlingen en bezoekers vroegen hem meerdere keren naar zijn roken. Zijn antwoorden waren typisch non-dualistisch (Advaita Vedanta):

- "Het is het lichaam dat rookt, niet ik."
- "Mijn lichaam heeft een paar gewoontes die het mag houden tot het sterft. Er is geen kwaad in."

Hij identificeerde zich niet met het lichaam of de persoon "Nisargadatta". Roken was voor hem een activiteit van het lichaam, net als eten of ademen — iets waar de ware "Ik" (het bewustzijn) boven staat.

Je kunt je verlies accepteren, bijvoorbeeld bij de hardnekkige gewoonte zoals roken. En daarbij zeggen dat je toch niet de persoon bent.
Je hebt ook bergbeklimmers met een familie en gezin op de achtergrond. Zulke bergbeklimmers riskeren dan ook hun leven. Ze kunnen zwaar invalide raken of simpelweg verongelukken.
Blijkbaar heeft de mens risico's nodig...
Ook Alexander Smit leefde gewoon zijn leven, ook met vrouwen. Daarbij heb ik volgers en ex-volgers ontmoet die niet echt gelukkig waren met hem.
Je kunt wel de persoon proberen weg te moffelen onder een of andere Indiase filosofie maar wat is dan de toegevoegde waarde voor gezin en anderen als iemand Brahman realiseert?

PS Bedankt voor alle verdere info over roken.